( 1 ) زيد بن حارثه كالاهاى كاروان را به حضور پيامبر ( ص ) آورد و آن حضرت خمس كاروان را برداشت . [ 1 ] ابو عاصم ضحاك بن مخلد از يزيد بن ابو عبيد ، از سلمة بن اكوع نقل مىكند كه مىگفته است * همراه رسول خدا ( ص ) در هفت جنگ و همراه زيد بن حارثه در نه سريه شركت داشتم كه در همهء اين سريه‌ها پيامبر ( ص ) زيد را به فرماندهى بر ما گماشته بود . محمد بن عبيد از وائل بن داود ، از قول بهىّ ، از عايشه نقل مىكرد كه مىگفته است پيامبر ( ص ) در هر سريه‌اى كه زيد بن حارثه شركت داشت او را به فرماندهى سريه گماشت و اگر زيد زنده مىماند پيامبر او را به جانشينى خود منصوب مىفرمود . واقدى مىگويد * مأموريتهاى جنگى زيد بن حارثه به ترتيب چنين است : قردة ، جموم ، عيص ، طرف ، حسمى ، امّ قرفة و سپس پيامبر ( ص ) براى او در سريه موته پرچمى اختصاصى بست و او را بر فرماندهان ديگر مقدم داشت و چون مسلمانان و مشركان رويا رو شدند فرماندهان پياده جنگ مىكردند ، زيد بن حارثه پرچم را گرفت و جنگ را آغاز كرد و قوم با او جنگ كردند و مسلمانان در صفهاى خود بودند و زيد با ضربه‌هاى نيزه شهيد شد و پيامبر ( ص ) بر او دعا كرد و فرمود : براى او استغفار كنيد كه دوان دوان به بهشت وارد شد . جنگ موته در جمادى الاولى سال هشتم هجرت بود و هنگامى كه زيد شهيد شد پنجاه و پنج ساله بود . [ 2 ] . ابو معاويه ضرير و يزيد بن هارون و محمد بن عبيد طنافسى از اسماعيل بن ابو خالد ، از ابو اسحاق ، از ابو ميسرة نقل مىكنند كه مىگفته است * چون خبر شهادت زيد بن حارثه و جعفر و ابن رواحه به پيامبر ( ص ) رسيد به پا خاست و شأن و منزلت آنان را ياد آورى كرد و نخست از زيد شروع فرمود و سه بار گفت : خدايا زيد را بيامرز و سپس گفت : خدايا جعفر را بيامرز ، خدايا عبد الله بن رواحه را بيامرز . فضل بن دكين و عبد الملك بن عمرو ، و ابو اسامة و سليمان بن حرب همگى از اسود بن شيبان ، از خالد بن شمير ، از عبد الله بن رياح انصارى نقل مىكنند * ابو قتادة انصارى

--> [ 1 ] . براى اطلاع بيشتر از اين سريه و ديگر سريه‌هاى زيد بن حارثه ، رك : واقدى ، مغازى ، ترجمهء آن به قلم اين بنده ، مركز نشر دانشگاهى ، تهران ، 1361 ، ص 143 . - م . [ 2 ] . اگر در سال هشتم هجرت زيد بن حارثه پنجاه و پنج ساله بوده اختلاف سن او با پيامبر ( ص ) فقط پنج سال است نه ده سال كه در روايات قبلى آورده است . - م .